Amnesty International (Efûya Navneteweyî) rayedarên Îranê tometbar kir ku bi leşkerkirina zarokên 12 salî di nava çalakiyên leşkerî yên ser bi Sipahê Pasdarên Inqilaba Îslamî (IRGC) de, sûcê şer dikin.
Di daxuyaniyeke ku roja Çarşemê hat weşandin de, rêxistinê diyar kir ku kampanyaya leşkerkirinê —ya ku ji aliyê berpirsên Supaya Mihemed Resûlullah a girêdayî Pasdaran li Tehranê hatibû ragihandin— zarokên bin temenê qanûnî teşwîq dike ku di nav baregehên Besîc ên li mizgeftên paytextê de qeydên xwe çêkin.
Li gorî Amnesty International, raporên şahidên rûdanê û vîdyoyên piştrastkirî nîşan didin ku zarok çekan hildigirin û li gel hêzên Pasdaran beşdarî erkên li ser nuqteyên kontrolê û dewriyeyan dibin.
Erika Guevara-Rosas diyar kir ku ev kiryar binpêkirineke giran a hiqûqa navneteweyî ye. Wê got:
"Leşkerkirina zarokên bin 15 salî di nava hêzên çekdar de wekî sûcê şer tê hesibandin."
Guevara-Rosas her wiha anî ziman ku rayedarên Îranê zarokan dixin nava rewşên ku metirsî li ser jiyana wan heye.
Rapora navborî destnîşan dike ku rolên wekî kontrolkirina nuqteyan, operasyonên dewriyeyê, piştgiriya lojîstîk û alîkariya belavkirina pêdiviyan ji bo zarokan hatine diyarkirin. Belgeyên dîtbarî yên ku Amnesty lêkolîn kirine nîşan didin ku zarok çekên lûlekurt (tivingên êrîşê) hildigirin û li bajarên wekî Tehran, Meşhed û Kirmanşanê di çalakiyên giştî yên leşkerî de xuya dibin.
Şahidên li gelek bajaran ragihandin ku wan kurên ku temenê wan di navbera 13 û 16 saliyê de ne li ser nuqteyên kontrolê dîtine ku çekên germ hildigirin.
Şahidekî li Tehranê got ku zarokek dîtibû ku "ji bo hilgirtina çekê pir biçûk bû," * Şahidekî din li Karajê behsa ciwanekî kir ku tivingeke Kalaşnîkov di dest de bû, tevî ku hîn fîzîka wî bi temamî mezin nebibû.
Amnesty her wiha mînak da ser bûyera zarokê 11 salî yê bi navê Alîreza Ceferî, yê ku di dema êrîşeke balafirên bêmirov (dron) de li ser nuqteyeke kontrolê li Tehranê hatibû kuştin. Rayedarên Îranê piştrast kirin ku ev zarok di dema "serwîsê" de hatibû kuştin, ku ev yek nîşan dide zarok rasterast li ber armancên leşkerî yên çalak tên hiştin.
Rêxistinê hişyarî da ku êrîşên berdewam ên li ser navendên Pasdaran, metirsiyê li ser jiyana wan zarokên ku di van rolan de hatine bicihkirin zêdetir dike.
Rapor balê dikişîne ser wê yekê ku qanûna Îranê bi rêya struktura Besîcê rê dide leşkerkirina zarokan. Li gorî rêziknameyên heyî, zarokên bin 15 salî dikarin di hinek kategoriyan de werin tomarkirin, lê yên 15 salî û jortir dikarin rolên aktîvtir bigirin ser xwe.
Amnesty International ragihand ku ev xalên qanûnî standardên navneteweyî binpê dikin, di nav de Peymana Mafên Zarokan a ku Îran jî aliyekî wê ye. Rêxistinê bang li rayedarên Îranê kir ku tavilê leşkerkirina kesên bin 18 salî rawestînin û hemû zarokên ku niha di nava çalakiyên leşkerî de ne serbest berdin.
Ev rapor di demekê de tê ku aloziyên herêmî û şerê di navbera Îran, Îsraîl û Dewletên Yekbûyî de zêde bûne. Amnesty da zanîn ku di êrîşên dawî de sivîl, di nav de zarok jî, bûne qurbanî.
Rêxistinê her wiha bal kişand ser dîroka leşkerkirina zarokan li Îranê, bi taybetî di dema Şerê Îran û Iraqê yê salên 1980-an de.
0
0