Roja duşemê, 15ê Hezîrana 2026an, li ser vexwendina fermî ya Beşa Têkiliyên Navdewletî ya Partiya Sosyal Demokrat a Fînlendayê (SDP), civîneke berfireh û girîng di navbera berpirsên wê partiyê û nûnerên hêz û aliyên siyasî yên Kurdistanê de, li baregeha sereke ya SDPê li bajarê Helsînkî pêk hat.

Ev civîn di rastiyê de berdawamiya hevdîtineke berê bû ku di 18ê Gulana borî de di navbera Dr. Mecîd Hakki û Ilona Sorri de hatibû kirin, dema ku daxwaza civîneke hevbeş di navbera her du aliyan de hatibû pêşkêşkirin.

Eniya hevbeş a aliyên Kurdistanî

Xanim Ilona Sorri, berpirsa Têkiliyên Navdewletî ya Sosyal Demokratan, mêvandariya hevdîtinê kir. Şanda Kurdî ya beşdarî civînê bû, nûneratiya beşên cuda yên Kurdistanê dikir û ji van kesan pêk dihat:

• Xanim Şehîn Zad Ehmed (Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê)
• Xanim Xelat Demîr (Nûnera Rêveberiya Xweser a Rojava)
• Sara Peltonen, Fayîq Mesûdî û Fazil Yûsifî (Partiya Komeley Kurdistana Îranê)
• Wefa Aîlî û Dr. Mecîd Hakki (Navenda Neteweyî ya Rojhilatê Kurdistanê NNRK)
• Her wiha nûnerên Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî)

Rapora rewşa Kurdistanê û "Apartheida Sîstematîk" li Îranê

Destpêka civînê ji bo nirxandina rewşa niha ya Rojhilat û Rojavayê Kurdistanê hat veqetandin. Nûnerên Kurd bi hûrgulî bal kişandin ser êrîş û serkutkirina Komara Îslamî ya li dijî gelê Kurdistanê û baregehên partiyên Kurdî li Başûrê Kurdistanê.

Di vê hevdîtinê de, raporeke hevbeş ji aliyê Partiya Komele û Partiya Demokrat ve pêşkêşî aliyê Fînlendî hat kirin. Di raporê de, bi spartina ser destûr û qanûnên Îranê, sîstema siyasî ya wî welatî wekî "apartheida sîstematîk" a li dijî neteweya Kurd û neteweyên bindest hat nîşandan.

Her wiha behsa guhertinên jeopolîtîk ên salên 2025-2026an hat kirin; di nav wan de pêvajoya hestiyar a aştiyê li Bakur piştî ragihandina bidawîkirina şerê çekdarî ji aliyê PKKê ve di Gulana 2025an de, û danûstandinên aloz ên Rojava ligel hikûmeta Şamê di destpêka sala 2026an de ji bo gihîştina bi modeleke nenavendî û pirneteweyî.

Pêşniyarnameya stratejîk ji bo piştgiriya mafê diyarkirina çarenûsê

Di dawiya hevdîtinê de, proje-pêşniyarnameyeke berfireh ku ji aliyê hemû aliyên beşdar ve hatibû îmzekirin, pêşkêşî Partiya SDPê hat kirin. Di vê belgeyê de daxwaz ji Sosyal Demokratan hatiye kirin ku mîrateya bihêz a welatên Nordîk di warê navbeynkariya aştiyê de bikar bînin û pirsa Kurd wekî pirsgirêkeke siyasî ya girêdayî hiqûqa navdewletî, demokrasî û aştiyê binirxînin.

Daxwazên herî girîng û konkrêt ên di nav projeyê de ev bûn:

• Naskirina mafê diyarkirina çarenûsê: Naskirina fermî ya mafê demokratîk û aştiyane yê gelê Kurd (ku neteweya herî mezin a bêdewlet e li cîhanê û hejmara wan di navbera 50 heta 65 mîlyon kesan de ye) ji bo diyarkirina paşeroja xwe.
• Piştgirîkirina sekularîzm û demokrasiyê: Bihêzkirina modelên demokratîk ên Kurdistanê (bi taybetî tevgera "Jin, Jiyan, Azadî") wekî alternatîfek ji bo rêgirtina li ber tundrewiya olî û sîstemên teokratîk li Rojhilata Navîn.
• Şermezarkirina hovîtiyên rejîma Îranê: Dijberiya biryardar li hemberî sêdaredanên siyasî, kuştina sîstematîk a kolberan li ser sînoran, û terorîzma dewletî ya derveyî sînoran (ku tê de Îranê ji sala 1979an vir ve bi sedan çalakvanên Kurd li ser axa Ewropayê teror kirine).
• Rêgirtin li talankirina aborî û jîngehî: Rêgirtina li talankirina çavkaniyên dewlemend ên enerjî û ava Kurdistanê ji aliyê deshilatên otorîter ve, û balkişandina ser "ekoterorîzmê" mîna karesata hişkandina Gola Urmiyeyê.
• Fişar li ser asta navdewletî: Daxwaz hat kirin ku SDP hem li ser asta navxweyî, hem li Parlamendoya Fînlendayê (Komîsyona Karên Derve), di rêxistina DEMO Finland (Partiyên Siyasî yên Fînlendayê ji bo Demokrasiyê) de û hem jî li Parlamendoya Ewropayê di rêya Koma Sosyal Demokratan (S&D) re piştgiriya doza Kurd bike û koma dostaniya Kurd li parlamendoyê çalak bike.

Partiyên îmzekar tekez kirin ku çareseriya adil a pirsa Kurd, ne tenê pirsgirêkeke mirovî ye, belku faktorekî diyarker û şertekî bingehîn e ji bo parastina ewlehiya Ewropayê û çandina aştiyeke pênas û berdewam li tevahiya herêmê.